Bestektekst voor duurzame vlaggen.
Voor bedrijfskleding en textiel bestaan er landelijke inkoopcriteria. Voor vlaggen bestaat er niets. Wie een vlag aanbesteedt, moet de duurzaamheidseis dus zelf formuleren, en komt dan uit bij leveranciers die allemaal roepen dat ze duurzaam zijn. Hieronder staat een bestektekst die je letterlijk kunt overnemen, met per regel de eis, het bewijsmiddel en het gunningscriterium.
Er is geen inkoopcriterium voor vlaggen. Wat vraag je dan uit?
De landelijke criteriadocumenten gaan over bedrijfskleding en textiel in het algemeen. Een vlag valt daar in de praktijk buiten: hij wordt niet gewassen, niet gedragen en niet ingezameld, hij hangt jarenlang in weer en wind en verweert aan de rand. Dat maakt de gebruikelijke textieleisen slecht toepasbaar en laat een gat in het bestek achter.
Wat wel werkt, is uitvragen op drie dingen die een leverancier zwart op wit kan aantonen. Ten eerste wat er met het materiaal gebeurt als het uiteindelijk in het milieu belandt, gemeten volgens een genormeerde testmethode. Ten tweede waar het doek vandaan komt en of dat tot de weverij natrekbaar is. Ten derde of het doek is gekeurd op schadelijke stoffen. Alle drie zijn controleerbaar met een document, en juist dat maakt ze bruikbaar in een aanbesteding.
Stel de eis zo dat een leverancier die het niet kan aantonen ook echt afvalt. Een eis die alleen zegt dat het doek duurzaam moet zijn, kan iedereen aanvinken. Een eis waarin de norm, de omgeving, het percentage en de termijn genoemd moeten worden, kan alleen worden ingevuld door wie het heeft laten testen.
Eis, bewijsmiddel en gunningscriterium, klaar om over te nemen.
Vier regels die je in een bestek of programma van eisen kunt plakken. Elk bewijsmiddel is iets dat wij zelf ook leveren, dus je vraagt hier niets uit dat in de markt niet bestaat.
Zo is dat gemeten| Eis | Bewijsmiddel | Gunningscriterium |
|---|---|---|
| Biologische afbreekbaarheid van het doek Het vlaggendoek is aantoonbaar biologisch afbreekbaar. De inschrijver toont dit aan met een meting volgens een genormeerde testmethode en vermeldt daarbij de testomgeving, het gemeten afbraakpercentage en de looptijd van de test. Een claim zonder deze gegevens wordt niet als bewijs aanvaard. | Testrapport met volledige normaanduiding, bijvoorbeeld ASTM D6691-17 voor zeewater, inclusief de uitkomst van het onbehandelde referentiemonster dat in dezelfde test is meegelopen. | Het aantal omgevingen waarin het doek onafhankelijk is getest en de gemeten afbraak per omgeving. Meer geteste omgevingen leveren meer punten op dan één gunstige uitschieter. |
| Herkomst en natrekbaarheid De inschrijver maakt de herkomst van het doek natrekbaar tot en met de weverij. Merknaam, weefselnaam, artikelnummer en de naam en vestigingsplaats van de weverij zijn per levering bekend. | Materiaalpaspoort per order, met de genoemde gegevens en het ordernummer waarop het betrekking heeft. Op verzoek aangevuld met het batchcertificaat van de gebruikte productiepartij. | Levert de inschrijver het materiaalpaspoort standaard bij elke order, of pas op verzoek achteraf? Standaard meeleveren weegt zwaarder, omdat het dossier dan ook compleet is als er niemand om vraagt. |
| Chemische veiligheid van het doek Het doek en de gebruikte inkten zijn gekeurd op schadelijke stoffen voor mens en milieu, en voldoen aan de Europese verordening voor veilig gebruik van chemische stoffen. | OEKO-TEX® ECO PASSPORT voor het doek, aangevuld met de REACH-verklaring van de leverancier. Certificaatnummers worden op verzoek verstrekt. | Certificering op het niveau van de grondstof en het chemisch bestanddeel weegt zwaarder dan een verklaring die alleen over het eindproduct gaat. |
| Onderbouwing van de milieuclaims Elke milieuclaim in de inschrijving is onderbouwd conform EU-richtlijn 2024/825, die vanaf 27 september 2026 van toepassing is. Generieke claims zonder testmethode, omstandigheden, percentage en termijn worden terzijde gelegd. | Een publiek raadpleegbare onderbouwing waarin per claim de norm, de omgeving, het percentage en de termijn staan, plus de grenzen van de test. | De volledigheid van de onderbouwing, inclusief de vermelding van wat de technologie niet doet. Een inschrijver die dat zelf benoemt, hoef je later niet te corrigeren. |
Wat wij op die eisen invullen
Ons doek is Flag-CiCLO®, geweven door Georg+Otto Friedrich GmbH, Duitsland, en is in 4 omgevingen getest volgens ASTM-normen. In zeewater brak 94,2% van het materiaal af in ruim drie en een half jaar (ASTM D6691-17); het onbehandelde polyester dat in dezelfde test meeliep kwam niet verder dan 3,8%. Laboratoriumtests weerspiegelen gecontroleerde omstandigheden. Afbraaksnelheden in ongecontroleerde natuurlijke omgevingen variëren.
De bestaande textielcriteria sturen op gerecycled materiaal. Ons doek is dat niet.
Als je de landelijke textielcriteria één op één overneemt, valt ons doek af. Dat verzwijgen zou onhandig zijn, want je komt er in de beoordeling toch achter.
Wat wij niet zijn
Flag-CiCLO® is nieuw polyester met een additief in de vezel. Het is geen recyclaat. Een eis met een minimumpercentage gerecycled materiaal halen wij dus niet, en wij gaan die eis ook niet creatief uitleggen.
Waar de twee criteria op sturen
Een eis op recyclaat stuurt op de grondstof, dus op wat er aan de voorkant het product in gaat. Een eis op afbreekbaarheid stuurt op wat er aan de achterkant achterblijft, in de berm, in de sloot of op de stortplaats. Dat zijn twee verschillende vragen, en ze hebben niet hetzelfde antwoord.
De keuze die je zelf moet maken
Vind je beide belangrijk, maak dat dan expliciet. Zet ze bijvoorbeeld naast elkaar als gunningscriteria met een eigen weging, in plaats van recyclaat als harde eis te stellen en afbreekbaarheid daarmee onbedoeld uit te sluiten. Een vlag wordt aan het einde van zijn leven zelden ingezameld, dus voor deze productgroep is de vraag wat er achterblijft geen bijzaak.
Het dossier zit bij elke bestelling.
Bij elke order leveren wij het inkoopdossier mee, met de testrapporten, de herkomst van het doek en de certificaten. Heb je het eerder nodig, bijvoorbeeld om je bestek te schrijven of een inschrijving te beoordelen, vraag het dan vooraf op. Wij sturen het dezelfde werkdag toe.